{"id":78276,"date":"2025-01-12T23:36:36","date_gmt":"2025-01-12T20:36:36","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mikropor.com\/importance-of-nitrogen-gas-and-purity-ratios-in-industrial-applications\/"},"modified":"2025-09-25T16:13:54","modified_gmt":"2025-09-25T13:13:54","slug":"azot-gazi-ve-saflik-oranlarinin-endustriyel-uygulamalarda-onemi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mikropor.com\/tr\/azot-gazi-ve-saflik-oranlarinin-endustriyel-uygulamalarda-onemi\/","title":{"rendered":"Azot Gaz\u0131 ve Safl\u0131k Oranlar\u0131n\u0131n End\u00fcstriyel Uygulamalarda \u00d6nemi"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/p>\n

\u00c7e\u015fitli end\u00fcstriyel uygulamalarda bir\u00e7ok farkl\u0131 alan ve amaca ba\u011fl\u0131 olarak, bas\u0131n\u00e7l\u0131 hava sistemleri kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bu sistemler bas\u0131n\u00e7l\u0131 hava kurutucular\u0131 ve bas\u0131n\u00e7l\u0131 hava filtreleri yan\u0131nda ihtiyaca g\u00f6re gaz jenerat\u00f6rlerini de i\u00e7erebilmektedir. \u00d6rne\u011fin, medikal alandaki \u00fcretim ve uygulamalar i\u00e7in s\u0131ras\u0131yla su separat\u00f6r\u00fc, bas\u0131n\u00e7l\u0131 hava hat filtreleri, kurutucular ve oksijen jenerat\u00f6rleri kullan\u0131lmaktad\u0131r. End\u00fcstriyel olarak en yayg\u0131n kullan\u0131lan gaz \u00e7e\u015fitlerinden biri de azottur. Azot gaz\u0131; renksiz, kokusuz ve \u00f6zellikle inert (reaksiyona girmeyen) olmas\u0131 sebebiyle geni\u015f bir arz-talep oran\u0131na ve uygulama alan\u0131na sahiptir. Azot gaz\u0131n\u0131n safl\u0131\u011f\u0131, uygulamadaki nihai \u00fcr\u00fcn kalitesini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde etkilemektedir ve azot gaz\u0131n\u0131n safl\u0131\u011f\u0131n\u0131n end\u00fcstrideki \u00f6nemi, bu makalenin ana konusunu olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n

Azot Gaz\u0131 Safl\u0131k Oranlar\u0131 Nedir ve Nas\u0131l \u00d6l\u00e7\u00fcl\u00fcr?<\/strong><\/p>\n

Atmosfer havas\u0131, %78 Azot (N2<\/sub>) ve %21 Oksijen (O2<\/sub>) ve %1 di\u011fer gazlar olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli bile\u015fenlerden olu\u015fur. Azot ve oksijen, y\u00fcksek yo\u011funlukta bulundu\u011fundan, azot (N\u2082) gaz ak\u0131\u015f\u0131ndaki azotun safl\u0131\u011f\u0131 genellikle azotun oksijene g\u00f6re y\u00fczdesi olarak ppm (parts per million<\/em>) cinsinden ifade edilir. \u00d6rne\u011fin, %95 safl\u0131kta derecelendirilmi\u015f bir azot gaz\u0131nda \u201c%5 oran\u0131nda oksijen (O\u2082) bulunur\u201d \u015feklinde ifade edilir. Bu, %95 safl\u0131kta bir azot \u00f6rne\u011finde 1 milyon molek\u00fclde 50.000 molek\u00fcl O\u2082 olabilece\u011fi anlam\u0131na gelir. %95 azot safl\u0131k seviyesini ifade etmenin ba\u015fka bir yolu da azot gaz ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k 50.000 ppm O\u2082 i\u00e7eri\u011fine sahip oldu\u011funu ve geri kalan t\u00fcm oran\u0131n N2<\/sub> bile\u015fenleri oldu\u011funu belirtmektir.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Azot safl\u0131k seviyeleri %99.9 ve \u00fczerine \u00e7\u0131kt\u0131k\u00e7a, azotun safl\u0131\u011f\u0131n\u0131n genellikle gaz ak\u0131\u015f\u0131ndaki kalan O\u2082 miktar\u0131 \u00fczerinden belirtildi\u011fi daha yayg\u0131nd\u0131r. \u00d6rne\u011fin, %99.9 safl\u0131kta bir gaz ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n O\u2082 i\u00e7eri\u011fi 1.000 ppm olarak belirtilecektir. Benzer \u015fekilde, %99.999 safl\u0131kta bir gaz ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n O\u2082 i\u00e7eri\u011fi 10 ppm olarak belirtilecektir. Azotun safl\u0131\u011f\u0131 artt\u0131k\u00e7a, safl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kalan O\u2082 i\u00e7eri\u011fi \u00fczerinden belirtmek daha net bir \u00f6l\u00e7\u00fcmd\u00fcr. Ayr\u0131ca, end\u00fcstriyel gaz kullan\u0131m\u0131nda N\u2082 konsantrasyonunu safl\u0131k y\u00fczdesinin ondal\u0131k noktas\u0131n\u0131n her iki taraf\u0131ndaki toplam “9’lar” \u015feklinde belirtme konvansiyonu mevcuttur. \u00d6rne\u011fin, %99.9 N\u2082 safl\u0131\u011f\u0131, 3-9’luk bir safl\u0131k olarak veya 10 ppm O\u2082 i\u00e7eren %99.999 N\u2082 safl\u0131\u011f\u0131ndaki gaz ak\u0131\u015f\u0131, 5-9’luk bir gaz safl\u0131\u011f\u0131 olarak adland\u0131r\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n

Azot Gaz\u0131 Nas\u0131l \u00dcretilir?<\/strong><\/p>\n

\"\"Azot, atmosferde olduk\u00e7a bol (%78) oldu\u011fu i\u00e7in, azot gaz\u0131 kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n kriyojenik N\u2082 teslimat\u0131na g\u00fcvenmek yerine, kendi tesislerinde daha g\u00fcvenli bir \u015fekilde yerinde, iste\u011fe g\u00f6re ve anl\u0131k azot \u00fcretimine yat\u0131r\u0131m yapmas\u0131 maliyet ve uygulama olarak \u00e7ok avantajl\u0131d\u0131r. Azotun atmosferden ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve zenginle\u015ftirilmesi i\u00e7in genellikle bas\u0131n\u00e7 sal\u0131n\u0131ml\u0131 adsorpsiyon (PSA) veya membran \u00fcretim y\u00f6ntemleri kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

PSA azot \u00fcretimi, genellikle karbon molek\u00fcler elek (CMS) adsorbant malzeme dolu tank ve bu tank yata\u011f\u0131ndan ge\u00e7irilen bas\u0131n\u00e7l\u0131 havay\u0131 i\u00e7erir. O\u2082 molek\u00fclleri, adsorbant malzemenin a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak g\u00f6zenekleri olmak \u00fczere y\u00fczeyine ba\u011flan\u0131r ve desorpsiyon i\u015flemine kadar tutulur. Bu a\u00e7\u0131dan adsorbant malzemenin g\u00f6zenek ve malzeme \u00e7aplar\u0131 \u00f6nemlidir. Bu i\u015flem, %95 ila %99.999 aras\u0131nda de\u011fi\u015fen N\u2082 safl\u0131klar\u0131na sahip azot zenginle\u015fmi\u015f bir gaz ak\u0131\u015f\u0131yla sonu\u00e7lan\u0131r. Adsorbant malzeme O\u2082 ile doydu\u011funda, bas\u0131n\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcrme ile desorpsiyon ger\u00e7ekle\u015fir ve O\u2082 molek\u00fclleri atmosfere sal\u0131n\u0131r. S\u00fcrekli bir azot gaz\u0131 ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in, PSA sistemleri \u00e7o\u011funlukla \u00e7ift adsorpsiyon kuleleri kullan\u0131r. Bir kule N\u2082 gaz\u0131 \u00fcretirken, di\u011fer kule O\u2082 desorbe ederek s\u0131radaki i\u015fleme haz\u0131rlan\u0131r.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Membran teknolojisi, s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f havan\u0131n mikroskobik g\u00f6zeneklere sahip deliklerle delinmi\u015f bir membrandan ge\u00e7irilmesi i\u015flemidir. Bu g\u00f6zenekler, daha k\u00fc\u00e7\u00fck O\u2082 molek\u00fcllerinin ve su buhar\u0131n\u0131n hollow fiber yap\u0131 i\u00e7inden ge\u00e7mesine ve atmosfere bo\u015falt\u0131lmas\u0131na izin verir, daha b\u00fcy\u00fck N\u2082 molek\u00fclleri ise membran boyunca hareket eder ve %95 ila %99.9 aras\u0131nda de\u011fi\u015fen safl\u0131klarda s\u00fcrekli bir N\u2082 ak\u0131\u015f\u0131 sa\u011flan\u0131r. Membran teknolojisi ile, %99.9\u2019a kadar olan safl\u0131klarda \u00fcretim sa\u011flanabilmektedir.<\/p>\n

End\u00fcstriyel Uygulamalarda Azot Gaz\u0131 Hangi Alanlarda Kullan\u0131l\u0131r?<\/strong><\/p>\n

Azot gaz\u0131n\u0131n i\u00e7indeki oksijen miktar\u0131n\u0131n \u00f6nemi, bir\u00e7ok end\u00fcstriyel \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerinin, nihai \u00fcr\u00fcn sonucunun ve bas\u0131n\u00e7l\u0131 hava ve filtrasyon ekipmanlar\u0131n\u0131n \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck oksijen konsantrasyon varl\u0131\u011f\u0131ndan dahi olumsuz etkilendi\u011fi ger\u00e7e\u011finden kaynaklanmaktad\u0131r. Bunun sebebi ise, oksijenin di\u011fer elementlerden elektron \u00e7ekmesi ve oksitlenme reaksiyonuna sebep olmas\u0131d\u0131r. Oksijen, metalik y\u00fczeylerde paslanma ve organik madde bozulmas\u0131 (g\u0131da ve i\u00e7ecek end\u00fcstrileri) gibi do\u011fada ve end\u00fcstride meydana gelen istenmeyen oksidasyon reaksiyonlar\u0131n\u0131n bir\u00e7o\u011fundan sorumludur. Bu nedenle, end\u00fcstriyel uygulamalardaki oksidasyon s\u00fcrecini kontrol etmek i\u00e7in ya oksijen i\u00e7eri\u011fi giderilir ya da oksijenin zararl\u0131 miktarda oksidasyon \u00fcretmeye yetmeyece\u011fi kadar oksijen-azot oran\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Bunun i\u00e7in azot gaz\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitli end\u00fcstriyel uygulamalardaki \u00f6nemi birka\u00e7 \u00f6rnek ile a\u00e7\u0131klanabilir:<\/p>\n

G\u0131da ve \u0130\u00e7ecek \u00dcretim Proseslerinde Azot Gaz\u0131 Kullan\u0131m\u0131: <\/strong>Azot gaz\u0131 atmosferde do\u011fal olarak bulunan, renksiz, kokusuz ve tats\u0131z bir gazd\u0131r. G\u0131da ve i\u00e7ecek \u00fcretiminde oksijenin yerini alarak \u00fcr\u00fcnleri oksidasyondan korur ve raf \u00f6mr\u00fcn\u00fc uzat\u0131r. \u015eark\u00fcteri \u00fcr\u00fcnleri, kuru yemi\u015f, cips gibi g\u0131dalar\u0131n ve meyve suyu, de\u011ferli ya\u011flar, alkoll\u00fc i\u00e7ecekler gibi s\u0131v\u0131lar\u0131n \u00fcretim prosesinde azot gaz\u0131 kullan\u0131m\u0131 \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Mikropor MNG PRO serisi azot jenerat\u00f6rlerinden \u00fcretim hatlar\u0131na g\u00f6nderilen Azot Gaz\u0131 modifiye bir atmosfer olu\u015fturarak \u00fcr\u00fcnlerin tazeli\u011fini uzun s\u00fcre korumay\u0131 sa\u011flar. \u00d6zellikle s\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri, kuru yemi\u015f, kahve, \u015farap, bira gibi koku ve aromas\u0131 t\u00fcketici a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131yan g\u0131dalar i\u00e7in Azot Gaz\u0131 kullan\u0131m\u0131 olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. Mikropor MNG PRO serisi azot jenerat\u00f6r\u00fc g\u0131da ve i\u00e7ecek \u00fcretimi i\u00e7in g\u00fcn boyu kullan\u0131labilen, uygun maliyetli ve g\u00fcvenli bir gaz kayna\u011f\u0131d\u0131r sa\u011flar.<\/p>\n

Uzun Vadeli G\u0131da Depolama \u0130\u00e7in Azot Gaz\u0131 Kullan\u0131m\u0131:<\/strong> Oksijen varl\u0131\u011f\u0131nda mikrobiyal olu\u015fum ger\u00e7ekle\u015fece\u011finden, a\u00e7\u0131k veya ambalaj\u0131 deforme olmu\u015f g\u0131dalar bozulur. Depolanan g\u0131dalar\u0131n oksidasyonunu ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in so\u011fuk depo odas\u0131 oksijen konsantrasyonunu d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in azot gaz\u0131 ile doldurulur. %95 ila %99 aras\u0131ndaki azot safl\u0131k seviyeleri, g\u0131dalar\u0131n depoda belirli oranlarda daha uzun s\u00fcreli raf \u00f6mr\u00fcne sahip olmas\u0131na olanak tan\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n

Elektronik Lehimleme \u0130\u015flemlerinde Azot Gaz\u0131 Kullan\u0131m\u0131:<\/strong> Elektronik end\u00fcstrisinde, bir\u00e7ok i\u015flemci ve devre kartlar\u0131 gibi kritik \u00fcr\u00fcnlerin \u00fcretimi sa\u011flanmaktad\u0131r. Devre kartlar\u0131 \u00fczerinde elektrikli bile\u015fenleri birle\u015ftirmek i\u00e7in neredeyse kusursuz lehimleme gereklidir. Bile\u015fenler, s\u0131cak s\u0131v\u0131 metal (lehim) ile \u0131slat\u0131l\u0131r ve dayan\u0131kl\u0131 bir ba\u011f olu\u015fturmak \u00fczere birle\u015ftirme i\u015fleminden sonra kat\u0131la\u015f\u0131r. Bu i\u015flemde oksijen, \u201cdross\u201d olarak bilinen lehim ile metal oksitler olu\u015fturur ve bu durum, lehimleme i\u015flemine \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde etki etmektedir. Oksijen konsantrasyonu 1000 ppm’i ge\u00e7meyen, yani %99.9 safl\u0131kta azot gaz\u0131 olan bir ortamda lehimleme i\u015fleminde, dross olu\u015fumu azalt\u0131r, ba\u011flant\u0131 b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc artar ve hurda veya yeniden i\u015fleme ihtiyac\u0131n\u0131 en aza indirilerek \u00fcretim kalitesi artt\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Lehimleme operasyonunun boyutuna ba\u011fl\u0131 olarak, gereken 3-9’luk safl\u0131kta N\u2082 hacmi, PSA teknolojisi ile yerinde ve kolayca sa\u011flanabilinmektedir.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Oksitlenmi\u015f devre kart\u0131<\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/strong><\/p>\n

Y\u00fcksek H\u0131zl\u0131 Lazer Kesiminde Azot Gaz\u0131 Kullan\u0131m\u0131:<\/strong> Lazer kesim i\u015flemi s\u0131ras\u0131nda atmosferdeki O\u2082, kesilen malzemenin kenarlar\u0131nda oksidasyona ve bu da malzeme kenarlar\u0131nda matla\u015fma veya p\u00fcr\u00fczle\u015fmelere sebep olabilir. Kesim i\u015flemi sonras\u0131 ise, kesim b\u00f6lgesindeki y\u00fczey kusurlar\u0131 boyan\u0131n d\u00fczg\u00fcn uygulanmas\u0131n\u0131 engelleyebilmektedir. \u00d6rne\u011fin, 12mm veya daha kal\u0131n paslanmaz \u00e7elik kesiminde parlak (matla\u015fmam\u0131\u015f) bir sonu\u00e7 elde etmek i\u00e7in, kesimin y\u00fcksek safl\u0131kta azot ile ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi ve safl\u0131k aral\u0131\u011f\u0131n\u0131n %99.99 ila %99.999 (4-9’lar ile 5-9’lar) olmas\u0131 daha iyi sonu\u00e7 al\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. Bu da, oksijen i\u00e7eri\u011finin 100 ppm ila 10 ppm’den b\u00fcy\u00fck olmamas\u0131 ve oksijen i\u00e7eri\u011finin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelir. Kesim h\u0131z\u0131 ise ne kadar h\u0131zl\u0131 ise, gerekli azot safl\u0131\u011f\u0131 o kadar y\u00fcksek olmal\u0131d\u0131r. Bu uygulamalar i\u00e7in N\u2082 kayna\u011f\u0131 genellikle ekonomik olarak hem safl\u0131k d\u00fczeyini, hem de gerekli ak\u0131\u015f\u0131 s\u00fcrekli olarak sa\u011flayabilen PSA y\u00f6ntemi ile ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir.<\/p>\n

Azot; a\u015fa\u011f\u0131daki durumlarda elzem olmas\u0131 nedeniyle end\u00fcstriyel ve bilimsel uygulamalar i\u00e7in olduk\u00e7a tercih edilen bir gazd\u0131r:<\/p>\n